Dieta przy biegunce i zaraz po

lipiec 2018
Aleksandra Kotlarz Aleksandra Kotlarz

Dieta przy biegunce i zaraz po

Ogólna definicja biegunki: jest to choroba charakteryzująca się występowaniem częstych, luźnych stolców (czasem nawet płynnych) u pozornie zdrowych dzieci. Jest to stan trwający nie dłużej niż 10 dni.

U niemowląt karmionych piersią rozpoznajemy biegunkę, gdy nagle zwiększa się częstość oddawania stolca lub pojawia się w nim ropa, śluz lub nawet krew. Pamiętajmy, że u noworodków karmionych naturalnie fizjologiczna częstość wypróżnień może być równa częstości przystawiania maluszka do piersi!

U niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym chorobę rozpoznajemy powyżej 3 stolców wolnych w ciągu 24 godzin lub stolce z domieszką krwi, ropy lub śluzu.

Biegunka może przebiegać łagodnie lub stać się chorobą ciężką. Jest w pierwszej 10 przyczyn zgonów u dzieci poniżej 4 roku życia. Im jest dziecko młodsze tym choroba jest dla niego bardziej niebezpieczna.

Najczęstszą przyczyną biegunek są wirusy, bakterie oraz zatrucia pokarmowe. Około 40% wszystkich biegunek głównym winowajcą są rotawirusy, najczęściej pojawiają się w okresach jesiennych oraz wiosennych.

Jeśli rozpoznamy biegunkę u dziecka do 3 miesiąca życia należy bezzwłocznie skonsultować się z lekarzem pediatrom.

U starszego niemowlaka i dziecka małego z biegunką o przebiegu lekkim możemy leczenie rozpocząć samodzielnie w domu. Gdy dziecko jest silnie odwodnione (sine, zimne kończyny, słabe tętno, objawy nasilają wymioty) dziecko musi być hospitalizowane, aby jak najszybciej nawodnić młody organizm oraz wyrównać elektrolity w organizmie.

Uważaj na ryzyko odwodnienia!

Domowe nawodnienie głownie polega na podaży specjalnych płynów zawierających w swoim składzie glukozę, jony potasy oraz sodu dostępne w aptece bez recepty np. Gastrolit, Saltoral, Orsalit. Należy je rozpuścić w przegotowanej wodzie w ilości zalecanej przez producenta.

W przypadku braku preparatu aptecznego domowym sposobem na lepsze nawodnienie naszego dziecka jest dodanie do wody/herbaty (słaba czarna, z kopru włoskiego lub rumianku) odrobiny cukru oraz szczyptę soli kuchennej.

Poza wymienionymi płynami dziecku można podawać zupkę/mus z marchwi, dyni lub jabłka. Produkty te zawierają pektyny, które wiążącą wodę, pochłaniają toksyny, poprawiają konsystencje stolca, dostarczają potasu, a także mają działanie osłaniające błonę śluzową jelit. Skuteczne również w nawadnianiu będą kleiki ryżowe (przyrządzone na osolonej wodzie).

W trakcie biegunki warto również dziecku podać probiotyk, który przywróci odpowiedni skład flory bakteryjnej w jelitach np. Dicoflor, Lakcid. Podczas biegunki u dziecka pozostali członkowie rodziny powinny częściej myć ręce oraz przyjmować profilaktycznie probiotyki w postaci farmakologicznej lub naturalnej (kefiry, maślanki, jogurty).

Główne zasady postępowania

  • Podawanie większej ilości płynów niż na co dzień
  • Nieprzerywanie karmienia piersią ani mieszanką ( w przypadku długotrwającej biegunki lekarz może zalecić zmianę mieszanki na taką z mniejszą ilością laktozy lub bezmleczną, po chorobie dziecko wraca do pierwotnego mleka)
  • W przypadku pojawienia się odwodnienia u dziecka należy skontaktować się z lekarzem ! (objawy odwodnienia: suchy język, zmniejszenie elastyczności skóry na brzuchu, zapadnięte gałki oczne, skąpe oddawanie moczu, niechęć do jedzenia, apatia czy wysoka gorączka, zachrypnięty głos)
  • Wprowadzenie odpowiedniej diety

Zalecenia żywieniowe

  1. Przez 4 godziny tylko nawadniamy dziecko wyżej wymienionymi płynami
  2. Przechodzimy do wprowadzania diety lekkostrawnej z uwzględnieniem produktów o działaniu zapierającym (np. ryż biały gotowany na wodzie, tarte jabłko, kisiel z czarnych jagód, chudy rosół z białym mięsem i płatkami ryżowymi, marchewkę z mięsem lub dynię)
  3. Dieta powinna być wysokoenergetyczna, ponieważ w trakcie choroby zmniejsza się wchłanianie kalorii przez organizm
  4. Podajemy małe, ale częste porcje nawet do 7 razy w ciągu dnia.
  ZALECANE NIEZALECANE
NAPOJE Słaba herbata czarna, woda niegazowana, jogurt, kefir, maślanka, herbaty ziołowe Kakao, czekolada płynna, mocna herbata, woda gazowana, napoje kolorowe gazowane
PIECZYWO Chleb pszenny (ograniczony) Chleb żytni, pieczywo chrupkie, pieczywo razowe
DODATKI DO PIECZYWA Masło, chudy twaróg, chude wędliny, jaja Tłuste wędliny, smalec, sery dojrzewające, serek „topiony”, ser żółty, serki typu Fromage
ZUPY  Chudy rosół  Zupy kapustne, strączkowe grzybowe, cebulowe
DODATKI DO ZUP Kasza manna, ryż, ziemniaki, drobne kasze Kluski kładzione, rośliny strączkowe, makarony
MIĘSO Drób, chuda cielęcina, królik Wieprzowina, baranina, gęś
TŁUSZCZE Masło, olej rzepakowy, oliwa z oliwek  Smalec, boczek, margaryny
WARZYWA Marchew, dynia, pietruszka, seler, pomidory bez skórki, ziemniaki (gotowane i rozdrobione)  Warzywa kapustne, strączkowe, ogórki, rzodkiewka, kalarepa, surowe warzywa  
OWOCE Jagody, dzika róża, banany, pieczone jabłka, morele (bez skóry, najlepiej pieczone lub gotowane) Gruszki, daktyle, czereśnie, owoce z pestkami
DESERY Kisiele domowe z owoców dozwolonych, budynie z kasz Tłuste ciasta, czekolada, batony, lody

 

Przykładowa dieta przy biegunce

Śniadanie: Słaba gorzka herbata, bułka z masłem, jajko na miękko, pomidor obrany ze skórki

2 śniadanie: ryż z musem z dyni

3 śniadanie: jogurt naturalny z jabłkiem pieczonym

Obiad: ziemniaki z gotowanym kurczakiem i gotowaną marchewką

Podwieczorek: Kisiel z czarnych jagód

Kolacja: Chudy rosół z płatkami ryżowymi i kawałkami rozdrobionego królika

 

Po ustaniu biegunki przez kilka kolejnych dni utrzymujemy dietę łatwostrawną dla dziecka, aby ułatwić organizmowi regenerację po chorobie.

Źródła:

 

  1. D.L. Suskind, P. Lenssen, Algorytmy żywienia dzieci, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2013
  2. H. Woś, A. Staszewska-Kwak, Żywienie dzieci, Wydawnictwo lekarskie PZWL, Warszawa 2012
  3. H. Ciborowska, A. Rudnicka, Dietetyka, żywienie zdrowego i chorego człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007
Przykładowy jadłospis dla rocznego dziecka Gdy dziecko kłamie…